Anch
Wat betekent een symbool dat al vijfduizend jaar oud is vandaag de dag nog?
Voor Anch onderzocht ik de hedendaagse betekenis van de ankh, het oud-Egyptische hiëroglief voor ‘leven’. Een symbool dat duizenden jaren geleden een religieuze betekenis had, maar vandaag nog steeds wordt gedragen als sieraad, tatoeage of persoonlijk teken.
Wat begon als een onderzoek naar een eeuwenoud symbool, groeide uit tot een reeks ontmoetingen, gesprekken en portretten. Ik portretteerde zeven mensen die ieder op hun eigen manier een bijzondere band hebben met de ankh: Taz Eyeternal, Iyoba, Jumèna, Magda, Mira, Michaela en Razeen.
Voor de één staat het teken voor identiteit, voor een ander voor spiritualiteit, genezing, veerkracht, herinnering of een bepalend moment in het leven. Juist die persoonlijke betekenissen vormden het vertrekpunt van de serie. Het symbool is eeuwenoud, maar de betekenis ervan verandert met degene die het draagt.
In mijn fotografie wilde ik die relatie zichtbaar maken. Niet alleen het teken zelf, maar vooral de mens erachter. Wat maakt dat iemand zich verbonden voelt met een symbool uit een andere tijd? Wanneer wordt een teken onderdeel van je identiteit? En hoe geef je betekenis aan iets dat al duizenden jaren vóór jou bestond?
De portretten en films werden in de tentoonstelling samengebracht met objecten uit de Egyptische collectie van het Rijksmuseum van Oudheden. Zo ontstond een dialoog tussen het oude Egypte en het heden, tussen museumobject en persoonlijk verhaal, tussen een eeuwenoud symbool en de mensen die het vandaag opnieuw betekenis geven.
Anch maakte onderdeel uit van Galleria, een tentoonstelling waarin twaalf kleine exposities samenkwamen en waarin verleden en heden, erfgoed en hedendaagse kunst elkaar ontmoetten. De tentoonstelling was van 11 juni tot en met 1 november 2026 te zien in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.
Voor mij gaat Anch uiteindelijk over iets eenvoudigs: hoe een teken pas echt betekenis krijgt door de mensen die het dragen.
De kracht van Anch
Naast de tentoonstelling ontstond er een gesprek over de betekenis van het symbool dat centraal staat in de serie.
Voor de podcastserie Verleden verteld van het Rijksmuseum van Oudheden ging ik samen met projectleider Anna de Wit en conservator Daniel Soliman op zoek naar de kracht en betekenis van de anch. We spraken over het vijfduizend jaar oude Egyptische hiëroglief voor ‘leven’, maar vooral over de manier waarop dit symbool vandaag de dag nog steeds betekenis krijgt.
Wat betekent het wanneer iemand een eeuwenoud symbool draagt als sieraad of tatoeage? Wanneer wordt een historisch teken onderdeel van je eigen identiteit? En waarom voelen mensen zich juist vandaag nog verbonden met de anch?
Het gesprek werd een persoonlijke zoektocht waarin verleden en heden voortdurend door elkaar lopen. De anch is duizenden jaren oud, maar de betekenissen die mensen eraan geven zijn voortdurend in beweging.
Luister naar de aflevering:
De kracht van anch — Verleden verteld, Rijksmuseum van Oudheden